1. Oedeem door Qi-zwakte (Milt-Qi-zwakte)

Oorzaak: Een verzwakte milt kan de vloeistoffen niet goed transformeren en verdelen. Dit leidt tot stagnatie van vocht in het lichaam.

Een dieet dat te veel koude, rauwe of vette voedingsmiddelen bevat, kan de spijsvertering verzwakken. In TCM wordt aangenomen dat de Milt moeite heeft met het verwerken van koud en zwaar voedsel, wat kan leiden tot een ophoping van vocht in het lichaam.

Overmatige inname van suiker of bewerkte voedingsmiddelen kan ook de Qi en de Milt verzwakken, wat resulteert in stagnatie van vocht.

Symptomen:

• • Oedeem in de onderste ledematen (meestal de voeten en benen).

  • Lichte, bleke huid.

  • Vermoeidheid, zwakte, en gebrek aan eetlust.

  • Vaak ook een opgeblazen gevoel en een zware, vochtige tong.

Behandeling: Het versterken van de milt-Qi door middel van acupunctuur, Chinese kruiden en voeding die de milt versterken. Men kan zelf beginnen door de dag te beginnen met een warm ontbijt. Koude dranken en voeding vermijden en in gerechten kruiden gebruiken die verwarmend zijn zoals gember en kaneel.

2. Oedeem door Nier-zwakte (Yang-zwakte van de nieren)

Oorzaak: Wanneer de nieren niet goed functioneren, kunnen ze het vocht niet goed reguleren, wat leidt tot vochtophoping in het lichaam. Overmatige werkdruk, mentale stress en lichamelijke overbelasting kunnen de Nier Yang-energie uitputten. Maar ook het ouder worden van het lichaam (ouderdom), teveel blootstellen aan koude temperaturen (dagelijks in koud water zwemmen, ijsbaden) wordt de Nier Yang Qi minder . De Nieren worden ook geassocieerd met de thermoreguleerfunctie van het lichaam in de TCM, en kou kan de Nier Yang afkoelen. Een zwakke Nier Yang kan de circulatie van vloeistoffen belemmeren en leiden tot stagnatie van vocht. In de TCM wordt de Nier Yang gezien als een “vat” van energie dat geleidelijk kan worden verbruikt bij te veel fysieke of mentale inspanning zonder voldoende rust en herstel. Dit kan leiden tot zwakte van de nieren.

Symptomen:

• • Oedeem in de onderste delen van het lichaam, zoals de enkels, benen en voeten.

  • Koude extremiteiten en een gevoel van kilte.

  • Vermoeidheid en vaak een lage rugpijn.

  • Lichte en plakkerige tong met een witte coating.

Behandeling: Met behulp van acupunctuur en Chinese kruiden wordt er in gezet op het versterken van de nier-Yang met verwarmende kruiden en het bevorderen van de circulatie van vocht. Wat men zelf kan doen om de nier energie te versterken is de voeding aan te passen. Goed voor de nier energie zijn; walnoten, zwart sesamzaad, kastanjes, gember, wortels, bieten, eieren en voor de niet-vegetariers zou je (biologische) schapenvlees en rundvlees kunnen eten.

3. Oedeem door Bloedstagnatie

Oorzaak: Wanneer de circulatie van bloed niet goed is, kan dit vochtophoping veroorzaken.

Symptomen:

• • Oedeem dat plotseling verschijnt en vaak gelokaliseerd is (bijvoorbeeld in één enkel ledemaat).

  • Donkere of paarsige verkleuring van de huid.

  • Pijnlijke, stugge gebieden waar het oedeem zich bevindt.

  • Vervorming of verharding van de huid in het getroffen gebied.

Behandeling: Het bevorderen van de bloedcirculatie met kruiden in de voeding zoals kurkuma, gember, kaneel, rozemarijn, en het verwijderen van stagnatie door acupunctuur of massage/cuppen en Chinese kruiden.

4. Oedeem door Extern Vocht

Oorzaak: Externe factoren zoals koude of vochtige omgevingen kunnen de Qi-circulatie verstoren, waardoor vocht zich ophoopt in het lichaam. In de TCM wordt aangenomen dat de Qi (levensenergie) door het lichaam stroomt en helpt bij het reguleren van vloeistoffen en bloedcirculatie. Koude heeft de eigenschap om de Qi-stroom te vertragen of te blokkeren, wat kan leiden tot stagnatie van vocht. Als de Qi-beweging wordt belemmerd door koude, kunnen lichaamsvloeistoffen zich ophopen in de weefsels, wat resulteert in oedeem.

Symptomen:

• Oedeem dat het hele lichaam beïnvloedt of zich verspreidt naar meerdere ledematen.
• Zwaar gevoel, gevoelig voor kou en vochtige omgevingen.
• Mogelijk gepaard met een verstopte neus en een gevoel van druk in de borst.
• Een bleke en opgezwollen tong met een vette coating.

Behandeling: Het verdrijven van externe koude of vochtige invloeden door kruiden zoals kaneel en gember en het versterken van de Qi-circulatie met behulp van acupunctuur/ tuina massage en of chinese kruiden.

5. Oedeem door Lever-Qi-stagnatie

Oorzaak: Oedeem veroorzaakt door Lever Qi stagnatie komt voort uit de belemmerde circulatie van Qi en vocht in het lichaam, vaak door emotionele stress, slechte voeding of een verstoorde werking van de Lever en Milt. Wanneer de Lever Qi niet goed stroomt, kan dit leiden tot ophoping van vocht, vooral in de onderbenen. Behandeling richt zich op het bevorderen van de Lever Qi door voeding, kruiden, acupunctuur en stressmanagement.Symptomen:

• • Oedeem dat vooral zichtbaar is in de bovenste delen van het lichaam, zoals het gezicht, borst of armen.

  • Emotionele instabiliteit, zoals stress, woede of frustratie.

  • Misselijkheid of een vol gevoel in de buik.

  • Tong met een lichte coating en mogelijk een rode tip.

Behandeling: Het verminderen van stress en het balanceren van emoties zijn essentieel om Lever Qi stagnatie te voorkomen en te behandelen. Meditatie, ademhalingsoefeningen en regelmatige lichaamsbeweging kunnen helpen om de Lever Qi te bevorderen. Het harmoniseren van de lever-Qi mbh Chinese kruiden en acupunctuur/tuina massage om de vrije doorstroom van energie in de meridianen te bevorderen.

6. Oedeem door Yin-tekort (bijvoorbeeld bij de Nieren of Milt)

Oorzaak: Yin-tekort, vooral in de nieren of milt, leidt tot een afname van de vloeistofproductie en de regulatie van vocht in het lichaam. Hoe ontstaat Yin te kort?  Teveel sporten, langdurig onder stress staan, te veel werken, te weinig rust, te weinig slaap etc.

Symptomen:

• • Oedeem met een droge huid of mond.

  • Verhoogde dorst, maar weinig urineproductie.

  • Vermoeidheid en een dunne, rode tong zonder coating.

Behandeling: Het voeden van het Yin met voeding zoals oete aardappel, pompoen,  kippenbouillon , soepen, rijst, walnoten ect, en vooral vermijden van koude producten zoals ijs, zuivel, salades, vette en gefrituurde producten. Voldoende rust en slaap zijn cruciaal voor het herstel van Yin, aangezien het lichaam voornamelijk ’s nachts regeneratief werkt. Stressvermijding en het vermijden van overmatige fysieke inspanning kunnen ook helpen om Yin-tekort te voorkomen of te behandelen. En het versterken van de organen die betrokken zijn bij de vochtregulatie mbh acupunctuur, tuina massage / Chinese kruiden.